September is traditioneel een bijzonder drukke periode voor de aankoopdiensten. Nu het einde van het begrotingsjaar nadert, schrijven veel federale organisaties overheidsopdrachten uit of ronden die af om de projecten uit de begroting 2026 te realiseren. Dit is dan ook het ideale moment om stil te staan bij een essentiële vraag: hoe gaat u aan de slag met overheidsopdrachten?
Om federale aankopers hierbij te ondersteunen, stelt het Federaal Instituut voor Duurzame Ontwikkeling (FIDO) de Helpdesk Duurzame Aankopen, een gratis advies- en begeleidingsdienst voor federale overheden, ter beschikking. De helpdesk helpt aankoopverantwoordelijken om duurzaamheidscriteria op te nemen in hun overheidsopdrachten, innovatieve en verantwoorde oplossingen te vinden en hun aanpak te onderbouwen met inachtneming van het regelgevend kader.
Duurzaamheid: veel meer dan alleen het milieu
Bij duurzame aankopen denken we vaak eerst aan het beperken van de milieu-impact. Duurzaamheid berust echter op een veel ruimere benadering. De Helpdesk houdt rekening met de drie dimensies van duurzame ontwikkeling:
- Sociaal: respect voor de mensenrechten, sociale inclusie, gelijke kansen en waardige arbeidsomstandigheden waarborgen, en de professionele inschakeling van personen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt bevorderen;
- Milieu: de milieu-impact verminderen, de circulaire economie en energie-efficiëntie bevorderen en hulpbronnen verantwoorder gebruiken;
- Economisch: rekening houden met de totale kosten over de volledige levenscyclus van een product, de bevoorradingsrisico’s beheersen en bijdragen aan een duurzame en veerkrachtige economie.
Dankzij deze benadering krijgen overheidsinstellingen een beter inzicht in hun maatschappelijke verantwoordelijkheid en kunnen ze de mogelijke ecologische en sociale gevolgen van hun aankopen in kaart brengen, terwijl ze tegelijk meer waarde creëren voor de samenleving.
Een dienst die inspeelt op concrete behoeften
De Helpdesk kan ondersteuning bieden in verschillende fasen van de voorbereiding van een overheidsopdracht. De dienst begeleidt aankoopverantwoordelijken onder meer om:
- de behoeften te analyseren en marktonderzoek uit te voeren;
- relevante milieu-, sociale, ethische of innovatiecriteria te bepalen;
- bepalingen te formuleren die zijn afgestemd op de specifieke context van de opdracht;
- inspirerende voorbeelden en goede praktijken te vinden;
- tijd te besparen bij het opstellen van bestekken;
- rechtszekere duurzaamheidscriteria met inachtneming van de regelgeving op te nemen.
Bemoedigende eerste resultaten
Sinds de lancering kan de Helpdesk op steeds meer belangstelling van federale aankopers rekenen.
De meeste begeleidingsaanvragen gaan over milieukwesties, maar er komen ook sociale kwesties of een combinatie van verschillende duurzaamheidsdimensies aan bod.
Dat is een positieve ontwikkeling, maar het toont ook aan dat er nog veel ruimte is om sociale aspecten meer op te nemen in overheidsopdrachten.
Een niet te missen kans bij de eindejaarsopdrachten
De overheidsopdrachten die de komende weken worden voorbereid, zullen een impact hebben die veel verder reikt dan het begrotingsjaar 2026.
Elk bestek biedt een kans om:
- de ecologische voetafdruk van de overheidsdiensten te verkleinen;
- verantwoordere toeleveringsketens te ondersteunen;
- sociale inclusie te bevorderen;
- innovatie te stimuleren.
Enkele weloverwogen criteria kunnen al een wezenlijk verschil maken. U hoeft bovendien geen specialist in duurzame aankopen te zijn om de stap te zetten: de Helpdesk is er net om aankoopverantwoordelijken hierbij te begeleiden.
Neem deel aan de volgende workshop voor federale aankopers
Wilt u nog een stap verder gaan? Op 24 september 2026 vindt van 14 tot 16 uur in de Kanselarij, Beyaertzaal, een workshop over duurzame aankopen plaats.
Tijdens deze bijeenkomst voor aankoopverantwoordelijken bij de federale overheidsdiensten kunnen deelnemers goede praktijken uitwisselen, ontdekken welke mogelijkheden de Helpdesk biedt en concreet verkennen hoe ze de sociale, ecologische en economische dimensie kunnen opnemen in federale overheidsopdrachten.
Bent u momenteel een opdracht aan het voorbereiden?
Of uw vraag nu gaat over een milieuclausule, een sociaal criterium, een marktanalyse of het zoeken naar duurzamere alternatieven: aarzel niet om contact op te nemen met de Helpdesk Duurzame Aankopen.
