In lijn met de nota federaal aankoopbeleid 2025–2029 die het belang van duurzaamheid bevestigt, lanceert het Federaal Instituut voor Duurzame Ontwikkeling begin 2026 een reeks initiatieven om duurzamere overheidsopdrachten te bevorderen.
Overheidsopdrachten bepalen de economische spelregels waarbinnen bedrijven en organisaties hun producten, diensten en werken kunnen aanbieden aan aanbestedende overheden. Het FIDO zet zich in voor sociaal verantwoorde aankopen. Daarbij wordt rekening gehouden met maatschappelijke verantwoordelijkheden en gevoeligheden, zoals:
- innovaties stimuleren die beantwoorden aan maatschappelijke behoeften;
- de toegangskansen voor kmo’s verhogen;
- het leefmilieu van alle levende wezens beschermen en de ecologische voetafdruk verkleinen;
- sociale-begeleidingscriteria waarborgen, zoals degelijke arbeidsomstandigheden.
De nota over het federaal aankoopbeleid 2025-2029
Overheidsopdrachten moeten drie krachtlijnen volgen (artikel 8 van het koninklijk besluit van 21 juli 2023), namelijk:
- de doeltreffendheid van de huidige vormen van federale gezamenlijke aankopen voor leveringen en diensten verhogen;
- de participatiegraad van kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s) aan overheidsopdrachten voor leveringen en diensten verhogen;
- de duurzaamheid van overheidsopdrachten voor leveringen en diensten bevorderen.
Eind december 2025 heeft de Ministerraad de nota over het federaal aankoopbeleid 2025–2029 goedgekeurd. In overeenstemming met het regeerakkoord vertaalt deze nota de krachtlijnen naar drie ambities en doelstellingen:
- de verdere centralisering in het kader van het gezamenlijke-aankoopmodel;
- de professionalisering en verbetering van de doeltreffendheid van het aankoopproces;
- meer aandacht voor kmo’s, duurzaamheid en innovatie in overheidsopdrachten.
Het FIDO begeleidt de verantwoordelijken voor overheidsaankopen
In het kader van deze derde doelstelling gebruikt het FIDO verschillende hefbomen om de duurzaamheid van overheidsopdrachten te bevorderen, waarbij er aandacht wordt besteed aan ecologische, innovatieve, sociale en ethische aspecten.
Voor 2026 heeft het Instituut verschillende mogelijke acties uitgewerkt:
- De gids voor duurzame aankopen zal grondig worden aangepast. De gids vermeldt onder andere labels waarmee aankopers snel milieuvriendelijke en sociaal/ethisch verantwoorde producten kunnen herkennen. Deze labels zullen worden bijgewerkt en er komt een nieuwe website in de loop van het jaar. Ter herinnering: deze onlinegids, ontwikkeld voor de aankoopverantwoordelijken van de Belgische overheidsdiensten, bestaat al sinds 2005 en is een waardevolle inspiratiebron bij het opstellen van bestekken of het aanvragen van duurzame producten en diensten voor andere aankopers. De gids biedt via fiches toegang tot een schat aan informatie over een groot aantal producten en diensten, met een focus op innovatieve, milieuvriendelijke en sociale aspecten binnen overheidsopdrachten.
- De oprichting van een helpdesk voor duurzame overheidsopdrachten. De helpdesk zal de aankopers ondersteunen bij het opstellen van hun aanbestedingen en moet operationeel zijn in het tweede kwartaal van 2026. Daarnaast worden andere mogelijkheden onderzocht om de communicatie met de aankopers te verbeteren, onder meer door het regelmatig versturen van een nieuwsbrief.
- Tegelijkertijd zullen onze ervaren collega’s opleidingen blijven geven over de toepassing van verantwoorde overheidsopdrachten. Deze opleidingen zijn bedoeld voor federale personeelsleden die gespecialiseerd zijn in overheidsopdrachten, met het oog op het behalen van de titel van expert in overheidsaankopen. Meer informatie hierover vind je in dit artikel.
