Internationale Dag tegen Kinderarbeid: hoe de Business & Human Rights Toolbox Belgische ondernemingen helpt mensenrechtenrisico's aan te pakken

12 juni 2026

#Maatschappelijke verantwoordelijkheid

Op 12 juni, de Internationale Dag tegen Kinderarbeid, vestigt het Federaal Instituut voor Duurzame Ontwikkeling (FIDO) opnieuw de aandacht op de Business & Human Rights Toolbox. Dit online kennisplatform helpt Belgische ondernemingen om mensenrechten, waaronder ook de strijd tegen kinderarbeid, concreet te integreren in hun activiteiten en waardeketen.

Kinderarbeid: een wereldwijde uitdaging die ons allemaal aanbelangt

Kinderarbeid blijft wereldwijd een van de meest hardnekkige mensenrechtenkwesties. Volgens het rapport Child Labour: Global Estimates 2024, gepubliceerd door de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) en UNICEF op 11 juni 2025, waren in 2024 nog altijd 138 miljoen kinderen aan het werk. Bijna 54 miljoen onder hen verrichtten gevaarlijk werk dat hun gezondheid, veiligheid of ontwikkeling kan schaden.

Er is wel degelijk vooruitgang geboekt: sinds 2020 daalde het aantal kinderen dat gedwongen wordt te werken met meer dan 20 miljoen. Toch werd de doelstelling van de Verenigde Naties om kinderarbeid tegen 2025 volledig uit te bannen, niet gehaald. Dit toont aan dat blijvende inspanningen nodig zijn van overheden, maar evengoed van ondernemingen.

De rol van ondernemingen: van wettelijke verplichting naar actief engagement

Ondernemingen spelen een sleutelrol in de strijd tegen kinderarbeid. Dat gaat verder dan het naleven van wettelijke verplichtingen: het vraagt om een actieve toepassing van due diligence doorheen de volledige waardeketen, van grondstoffenwinning tot eindproduct.

De Europese richtlijn inzake corporate sustainability due diligence (CSDDD) versterkt dit engagement. Ze moedigt ondernemingen aan om mensenrechtenschendingen, waaronder kinderarbeid, systematisch te identificeren, te voorkomen en aan te pakken. Voor veel ondernemingen betekent dit een nieuwe manier van werken: niet langer enkel reageren wanneer er problemen opduiken, maar proactief risico's in kaart brengen, ook bij toeleveranciers en onderaannemers verderop in de keten.

Net hier wringt vaak het schoentje. Mensenrechtenrisico's herkennen, prioriteren en aanpakken vraagt specifieke kennis en instrumenten waarover niet elke onderneming vanzelfsprekend beschikt. Daarom ontwikkelde het FIDO de Business & Human Rights Toolbox.

Wat biedt de Business & Human Rights Toolbox?

De Business & Human Rights Toolbox is een online kennisplatform dat Belgische ondernemingen praktische ondersteuning biedt om mensenrechtenrisico's beter te begrijpen en er gepast op te reageren. Het platform bundelt:

Toegankelijke informatie over mensenrechten, het zorgvuldigheidsbeginsel en maatschappelijk verantwoord ondernemen, geschreven in begrijpelijke taal voor een breed publiek.
Internationale richtlijnen, waaronder referentiekaders die als basis dienen voor Europese en Belgische wetgeving.
Praktische instrumenten waarmee ondernemingen stap voor stap aan de slag kunnen.
Concrete voorbeelden die illustreren hoe andere ondernemingen mensenrechten in hun bedrijfsvoering verankeren.

Een bijzonder onderdeel van de toolbox is de interactieve module "Test je kennis". Hiermee kunnen ondernemingen hun eigen kennisniveau inschatten en nagaan waar er hiaten zitten in hun mensenrechtenbeleid. Dat maakt het mogelijk om gericht te werken aan verbeterpunten, in plaats van een algemeen beleid te volgen dat niet aansluit bij de specifieke situatie van het bedrijf.

De toolbox is beschikbaar in het Nederlands, Frans en Engels, en werd ontwikkeld door het FIDO in samenwerking met nationale en internationale experten, met de steun van de Raad van Europa.

Kinderrechten in het Nationaal Actieplan Ondernemingen en Mensenrechten

De strijd tegen kinderarbeid kadert ook binnen het Belgische Nationaal Actieplan (NAP 2.0) Ondernemingen en Mensenrechten, waaraan het FIDO actief bijdraagt. Hoewel kinderrechten een belangrijk aandachtspunt zijn binnen maatschappelijk verantwoord ondernemen, kregen ze geen specifieke verankering in de UN Guiding Principles on Business and Human Rights, de internationale referentie op dit vlak. Daarom geeft België kinderrechten een prominente plaats in zijn NAP, via verschillende complementaire actielijnen.

Actie 9 richt zich op het versterken van de bewustmaking van alle betrokken partijen rond de integratie van kinderrechten in maatschappelijk verantwoord ondernemen. Daarnaast wordt ingezet op het faciliteren van uitwisseling van informatie en goede praktijken tussen ondernemingen, overheden en het middenveld.

Actie 10 focust op de bewustmaking van ondernemingen rond de Leidende Principes inzake Kinderrechten en Bedrijfsleven, ontwikkeld door UNICEF, Save the Children en het Global Compact. Het doel is dat Belgische ondernemingen de positieve impact van hun activiteiten op het leven van kinderen maximaliseren door de rechten van kinderen én hun ouders of voogden te respecteren en te ondersteunen. Dit gebeurt onder meer via uitwisselingsmomenten met ondernemingen die deze principes al in de praktijk brengen.

Actie 11 zet in op de versterking van toegankelijke en kindvriendelijke rechtsmiddelen en herstelmechanismen. Zo krijgen kinderen en hun vertegenwoordigers doeltreffende procedures wanneer hun rechten geschonden worden in een economische context.

De Business & Human Rights Toolbox vormt in dit kader een van de concrete instrumenten waarmee ondernemingen aan de slag kunnen om hun verantwoordelijkheden op het vlak van kinderrechten waar te maken.