Begin juni heeft Eurostat het Sustainable development in the European Union – Monitoring report on progress towards the SDGs in an EU context – 2026 edition gepubliceerd.
Dit rapport is het tiende in zijn reeks en biedt een gedetailleerd overzicht van de vooruitgang die de afgelopen vijf tot zes jaar is geboekt voor elk van de 17 SDG's. De analyse steunt op 102 indicatoren – telkens zes per SDG die werden geselecteerd op basis van relevantie voor het EU-beleid. Voor elke indicator wordt nagegaan of de evolutie de EU dichterbij of net verder van de SDG-gerelateerde doelstellingen brengt, en aan welk tempo dit gebeurt.
Vooruitgang en knelpunten
Dit Eurostat-rapport toont aan dat de EU op korte termijn aanzienlijke vooruitgang heeft geboekt voor vijf SDG's: 'Waardig werk en economische groei' (SDG 8), 'Verantwoorde consumptie en productie' (SDG 12), 'Ongelijkheid verminderen' (SDG 10), 'Gendergelijkheid' (SDG 5) en 'Kwaliteitsonderwijs' (SDG 4). Voor negen andere doelstellingen werd ook vooruitgang geregistreerd, zij het in een gematigd tempo, met name op het gebied van 'Industrie, innovatie en infrastructuur' (SDG 9) en 'Geen honger' (SDG 2).
Toch kent ook de EU terugvallen. Voor 'Partnerschappen om de doelstellingen te bereiken' (SDG 17) werd geen vooruitgang vastgesteld, terwijl de EU juist verder is verwijderd van de doelstellingen voor 'Leven op het land' (SDG 15) en 'Schoon water en sanitaire voorzieningen' (SDG 6). Deze achteruitgang wordt veroorzaakt door biodiversiteitsverlies, waterschaarste en een dalende waterkwaliteit.
Naast deze analyse bevat het rapport, ook een vergelijking tussen de EU met andere grote economieën voor een reeks geselecteerde indicatoren. Daarnaast worden de spillover-effecten van EU-consumptie op andere wereldwijde regio's onderzocht.
Nieuw: vooruitgang per duurzaamheidsdimensie
Een nieuwe toevoeging in deze editie is een hoofdstuk dat voortgang analyseert via alternatieve indelingen van de EU-SDG-indicatoren. Door deze indicatoren te groeperen op basis van hun duurzaamheidsdimensie, kan de EU-voortgang worden samengevat volgens de kernpijlers van de Agenda 2030. De onderstaande figuur visualiseert deze vooruitgang per dimensie:
Het rapport signaleert duidelijke voortgang op economisch vlak, gedreven door gunstige ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en sterke prestaties in sectoren zoals landbouw en milieu-gerelateerde diensten. Ook de sociale dimensie laat verbeteringen zien, vooral wat betreft onderwijsdeelname, inkomensverdeling en gendergelijkheid.
Echter, de uitdagingen liggen voor het grijpen op andere fronten: de milieu dimensie blijft problematisch, wantondanks bescheiden vorderingen nemen de klimaatzorgen toen en blijft de bescherming van ecosystemen achter. De institutionele dimensie maakt helemaal geen enkele stap vooruit, wat aangeeft dat governance en de capaciteit om beleid uit te voeren dringend versneld moeten worden.
Een aandachtspunt bij deze evaluatie is dat de economische dimensie op een aanzienlijk kleinere indicatorenset steunt (14) dan de sociale (47) en milieudimensie (46).
Resultaten België
Volgens het SDG-landenoverzicht presteert België op verschillende duurzaamheidsdoelstellingen beter dan het Europese gemiddelde. De grootste positieve verschillen ten opzichte van de EU-gemiddelde score worden vastgesteld voor SDG 1 (Geen armoede), SDG 4 (Kwaliteitsonderwijs) en SDG 8 (Waardig werk en economische groei).
Daartegenover staan de relatief zwakste prestaties voor SDG 13 (Klimaatactie), SDG 7 (Betaalbare en duurzame energie) en SDG 2 (Geen honger), waar België onder het Europese gemiddelde scoort.
Voor SDG 14 (Leven in het water) ligt de Belgische score boven het Europese gemiddelde, maar dit is tegelijk de doelstelling waarvoor België de minste vooruitgang heeft geboekt. SDG 12 (Verantwoorde consumptie en productie) scoort nog net boven het EU-gemiddelde en is de doelstelling waarop België de grootste vooruitgang heeft gerealiseerd ten opzichte van eerdere metingen.
Het rapport bevat ook enkele interessante infografieën en visualisaties:
• Een overzicht dat de gemiddelde vooruitgang in de EU voor elk van de 17 SDG’s toont - SDG EU progress tracker
• Een interactieve tool waarmee u trends per land kan analyseren en vergelijken met andere Europese landen – SDGs and me
• Een overzicht van de ontwikkeling van één land (bv. België) ten opzichte van het Europese gemiddelde: SDG-landenoverzicht
