Het Europe Sustainable Development Report 2026 (ESDR 2026) werd vandaag gepubliceerd door het UN Sustainable Development Solutions Network (SDSN). Dit rapport biedt de meest uitgebreide analyse van de vooruitgang van 35 Europese landen op de 17 Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen (SDG's). De conclusie is duidelijk: de vooruitgang is gestagneerd, en op sommige milieu- en sociaaleconomische indicatoren gaat het zelfs achteruit.
Vijf belangrijke Europese bevindingen
Het rapport identificeert vijf centrale vaststellingen voor Europa:
- SDG-vooruitgang stagneert in Europa, ook in goed presterende landen, met grote milieu-uitdagingen en achteruitgang op sociaaleconomische indicatoren zoals materiële deprivatie.
- De Scandinavische landen leiden nog steeds, maar ook zij staan voor grote uitdagingen. Bovendien daalt het vertrouwen van burgers in de overheid in verschillende grote Europese landen.
- De SDG’s nemen af uit het EU-beleid. Verwijzingen naar de SDG's en de 2030-Agenda zijn grotendeels verdwenen uit de werkprogramma's van de Europese Commissie.
- Hoge-inkomenslanden genereren een aanzienlijke mondiale voetafdruk. De Spillover Index meet in welke mate Europese landen negatieve effecten buiten hun grenzen veroorzaken via handel, consumptie en financiële stromen. De index omvat 15 indicatoren en brengt zowel milieudruk als sociale risico’s in internationale waardeketens in kaart. Bijvoorbeeld, voor de EU-27 wordt ongeveer 40% van de broeikasgasemissies in het buitenland gegenereerd via handel. De decarbonisatie van energiesystemen moet gepaard gaan met een sanering van de toeleveringsketens en een integratie van natuurlijk kapitaal in de financiële rapportage.
- Er zijn wetenschappelijk onderbouwde paden naar SDG-vooruitgang, maar enkel via heldere financieringskeuzes, eerlijke regels voor landbouwemissies, een brede kijk op het systeem en aandacht voor sociale en bestuurlijke aspecten.
Belgische resultaten
In de Europese SDG-ranglijst neemt België de 15de plaats in van de 35 onderzochte landen, met een SDG-indexscore van 72,3 op 100. Voor Leave-No-One-Behind (die de mate van gelijkheid binnen een land meet) scoort België 81,1. De spillover-score die aangeeft in welke mate een land de duurzame ontwikkeling van andere landen negatief beïnvloedt, bedraagt 50,4, wat aangeeft dat de Belgische economische activiteit een aanzienlijke internationale voetafdruk heeft.
Uit de SDG-dashboards blijkt dat België op de meeste doelstellingen nog grote of significante uitdagingen kent. SDG 12 (Verantwoorde Consumptie en Productie), SDG 13 (Klimaatactie) en SDG 14 (Leven in water) tonen aan dat er op deze domeinen nog grote uitdagingen bestaan. SDG 10 (Minder ongelijkheid) is de enige doelstelling die bereikt is en dus op schema ligt.
De trendanalyse van de SDG-indicatoren voor België toont een gemengd beeld: ongeveer 50% van de indicatoren is bereikt of op schema, circa 25% toont beperkte vooruitgang en circa 25% gaat achteruit.
Oproep tot versterkte actie
Om zijn leidersrol op het gebied van duurzame ontwikkeling te herwinnen, beveelt het rapport de Europese Unie aan om de SDG's te herbevestigen via een gezamenlijke verklaring van de EU-instellingen, een tweede EU Voluntary National Review te presenteren bij de VN tegen 2027, en werk te maken van duurzame financiering en de aanpak van internationale spillovers.
“Nu de Europese Unie haar langetermijnbegroting voor 2028–2034 vormgeeft, vormt dit een cruciaal moment voor Europa om leiderschap te tonen, zowel intern als op het wereldtoneel. Door de kracht van haar interne markt te benutten en investeringen in groene en digitale technologieën te mobiliseren, kan de EU haar engagement voor de SDG’s opnieuw bevestigen en nieuwe allianties opbouwen. De SDG’s blijven ons krachtigste kader om een toekomst te waarborgen die rechtvaardig, vreedzaam en duurzaam is.” – Guillaume Lafortune, vicevoorzitter van het Sustainable Development Solutions Network
Meer informatie
Het volledige Europe Sustainable Development Report 2026 is beschikbaar op de website van het SDSN.
