De Verenigde Naties hebben 2026 uitgeroepen tot “Internationaal Jaar van de Vrijwilliger” (IVY 2026) om vrijwilligerswerk te erkennen als een essentiële motor van duurzame ontwikkeling. IVY 2026 is een oproep aan regeringen, organisaties en gemeenschappen wereldwijd om vrijwilligerswerk in al zijn vormen – formeel en informeel, lokaal en mondiaal – te bevorderen en tegelijk inclusief beleid te stimuleren en ervoor te zorgen dat de bijdragen van vrijwilligers worden erkend en naar waarde geschat.
Vrijwilligerswerk is een pijler van duurzame ontwikkeling en humanitaire actie. Vrijwilligers versterken de samenleving in tijden van crisis én in tijden van vrede, en hun bijdrage is essentieel voor de verwezenlijking van de Agenda 2030 voor Duurzame Ontwikkeling (SDG’s).
Elk bijdrage telt!
Wereldwijd wordt het aantal vrijwilligers geschat op 1 miljard. Het zijn mensen die zich inzetten voor solidariteit en menselijkheid. Ongeveer 70% van hen doet aan informeel vrijwilligerswerk door rechtstreeks mensen in hun gemeenschap te helpen, terwijl 30% zich engageert via erkende organisaties. Hun inzet is essentieel voor de uitvoering van de Agenda 2030 voor Duurzame Ontwikkeling, maar ook om snel te kunnen inspelen op humanitaire noodsituaties en om veerkrachtige gemeenschappen op te bouwen.
IVY 2026 roept de regeringen, de entiteiten van de Verenigde Naties, het maatschappelijk middenveld, de academische wereld en de privésector op om het wereldwijde inzicht in vrijwilligerswerk te verdiepen, kennisdeling te bevorderen en vrijwilligerswerk te integreren in nationale ontwikkelingsstrategieën. Samen kunnen we veilige en inclusieve omgevingen voor vrijwilligerswerk creëren, de bijdragen van vrijwilligers erkennen en nieuwe modellen van vrijwilligerswerk ontwikkelen.
Ik roep iedereen, waar ook ter wereld, op om zich in de komende 12 maanden vrijwillig in te zetten voor een zaak die hem of haar nauw aan het hart ligt. In tijden van crisis en onzekerheid kan je zelf de verandering zijn die je in de wereld wil zien. António Guterres, secretaris-generaal van de Verenigde Naties.
Motor van duurzame ontwikkeling
Vrijwilligerswerk is een motor van duurzame ontwikkeling. Vrijwilligers leveren een bijdrage op economisch, sociaal en ecologisch vlak en helpen zo de Agenda 2030 sneller te realiseren. Van klimaatactie en armoedebestrijding tot onderwijs en gezondheidszorg: hun inzet is essentieel voor de opbouw van inclusieve en veerkrachtige samenlevingen. Hun bijdragen moeten worden erkend, gemeten en meegenomen in de ontwikkelingsplanning op alle niveaus.
Juist omdat vrijwilligerswerk zo waardevol is, is het belangrijk om het in al zijn dimensies te ondersteunen, en wel om verschillende redenen:
- Alle vormen van vrijwilligerswerk tellen. Of het nu formeel of informeel is, fysiek of digitaal, lokaal of grensoverschrijdend: elke vorm van vrijwilligerswerk doet ertoe. Een globale visie op vrijwilligerswerk zorgt ervoor dat geen enkele bijdrage over het hoofd wordt gezien.
- Het is essentieel om de drempels voor vrijwilligerswerk weg te nemen. Vrijwilligerswerk moet voor iedereen toegankelijk zijn. Daarom moeten overheden en organisaties de sociale, juridische en economische barrières wegnemen die de toegang beperken, in het bijzonder voor mensen die te maken hebben met discriminatie of marginalisering.
- Vrijwilligers versterken samenlevingen in tijden van crisis én in tijden van vrede. Door vrijwilligers te ondersteunen met veilige en stimulerende omgevingen en inclusief beleid, wordt geïnvesteerd in het vermogen van gemeenschappen om zich aan te passen, te herstellen en zich te ontplooien.
- Vrijwilligerswerk evolueert. Digitaal, grensoverschrijdend en competentiegericht vrijwilligerswerk vergroot de mogelijkheden tot engagement, vooral in onderbediende of afgelegen streken.
- Bewijs doet ertoe. Het meten van de bijdragen van vrijwilligers zorgt ervoor dat deze worden meegenomen en gewaardeerd in de besluitvorming, wat leidt tot slimmere strategieën en doeltreffender beleid.
Inclusieve en volledige nationale vertegenwoordiging
België heeft officieel drie nationale contactpunten aangewezen voor de coördinatie en ondersteuning van de activiteiten in het kader van het Internationaal Jaar van de Vrijwilliger 2026 (IVY 2026). Deze contactpunten zullen gedurende het hele jaar fungeren als belangrijke aanspreekpunten voor informatie, samenwerking en engagement. Aangezien vrijwilligerswerk onder de bevoegdheid van de verschillende taalgemeenschappen valt, heeft België voor elke gemeenschap een contactpunt aangeduid om een inclusieve en volledige nationale vertegenwoordiging te waarborgen.
- Eva Hambach
Vlaams Steunpunt Vrijwilligerswerk vzw
📍 Breughelstraat 31-33, 2018 Antwerpen
📧 info@vsvw.be
📞 +32 474 074 124
🔗 www.vsvw.be - Milena Chantraine
Plateforme francophone du Volontariat ASBL
📍 Rue Royale 11, 1000 Bruxelles
📧 direction@levolontariat.be
🔗 www.levolontariat.be - Marieke Gillessen
Referentin für Ehrenamt und Vereinsarbeit, Ministerium der Deutschsprachigen Gemeinschaft
📍 Gospertstraße 1, B-4700 Eupen
📧 ehrenamt@dgov.be
📞 +32 (0)87 789 627
🔗 www.ostbelgienlive.be/ehrenamt
Toekomstige activiteiten
- Soirée d'ouverture de l'Année internationale des Volontaires 2026 (15/01/26)
- Studiedag 2026 “Unieke kracht en meerwaarde van vrijwilligerswerk" (26/02/26)
- Week van de Vrijwilliger: 28 februari tot en met 8 maart 2026
-
2026 ist das Internationale Jahr des Ehrenamts
